FRIDA KHALO I DIEGO RIVERA

"Ich miłość trwała tak długo, bo była prawdziwa"

Diego Rivera to najbardziej znany spośród meksykańskich malarzy. Przeciętny mieszkaniec Meksyku wie, że to właśnie jego murale zdobią ściany Pałacu Narodowego w Mexico City. Opowiedział na nich skomplikowaną historię kraju w sposób czytelny dla tysięcy niepiśmiennych mieszkańców. Kiedy nad nimi pracował, poznał swoją drugą żonę, o 21 lat młodszą Fridę Kahlo. Dziewczyna przyszła do niego, aby zapytać, czy ma talent. Po latach powiedział: „Płótna ujawniały niezwykłą siłę wyrazu, precyzję w przedstawianiu charakterów i prawdziwą zaciętość.[…] Było dla mnie oczywiste, że ta dziewczyna jest prawdziwą artystką.” Razem udzielali się w lewicowych kręgach artystycznych, a po roku zostali małżeństwem. Chociaż Frida za życia pozostawała w cieniu męża, dzisiaj zajmuje w sercach Meksykanek szczególne miejsce. “Feministka” – mówią o niej. „Umiała przelać swój ból na płótno, jak mało kto” – twierdzą inne i kopiami jej obrazów ozdabiają mieszkania. Frida i Diego tworzyli parę szczególną – kochali się i nienawidzili, zdradzali, a mimo to zawsze wracali do siebie. Rivera kiedyś napisał: „Jeżeli kiedykolwiek kochałem kobietę, to im bardziej ją kochałem, tym bardziej chciałem ją zranić. Frida była tylko najbardziej oczywistą ofiarą tej odrażającej cechy charakteru”.

On - urodzony w 1886 roku w Guanajuato, szybko zdobył uznanie krytyków malarstwa. Był gruby i nieatrakcyjny, a mimo to działał na kobiety jak magnes. Kiedy ożenił się po raz pierwszy z Meksykanką, Lupe Marin, był już ojcem dzieci dwóch Rosjanek w Europie. Z kolei Frida – niska, szczupła, o ładnej twarzy - mieszkała z ojcem fotografem, niemieckim Żydem i matką Meksykanką, w kolonialnym domu na Coyoacanie, kulturalnej dzielnicy Mexico City. Kiedy miała sześć lat zachorowała na polio, przez co prawą nogę miała zawsze chudszą od lewej. W wieku osiemnastu lat uległa poważnemu wypadkowi autobusowemu - złamała kręgosłup, kręg szyjny, żebra, nogę i miednicę. Właśnie wtedy w trakcie rekonwalescencji zaczęła malować. Tłumaczyła: „Przez wiele lat mój ojciec trzymał pudełko z farbami olejnymi, jakieś pędzle, w starym dzbanie oraz paletę w kącie studia fotograficznego. Będąc skazana na tak długie leżenie w łóżku, w końcu poprosiłam o nie mojego ojca. Moja matka zamówiła u stolarza sztalugi. I tak zaczęłam mój pierwszy obraz, portret przyjaciela.” Do jej łóżka rodzice przymocowali baldachim z lustrem. W ten sposób powstały pierwsze autoportrety Fridy, które stały się głównym motywem jej twórczości. 

Szybko wyzdrowiała, ale do końca życia czuła silne bóle, oraz przeszła przez kilka operacji. Z tego powodu nigdy nie została matką, o czym tak bardzo marzyła. Już jako żona Diego Rivery zasłynęła z niezwykłych strojów, którymi nawiązywała do historii Meksyku, pięknej biżuterii i kontrowersyjnego zachowania. Organizowała szalone przyjęcia, na których litrami piła tequilę i opowiadała sprośne żarty, romansowała z kobietami i mężczyznami. Obojgu bliskie były idee socjalizmu. Kiedy Diego w 1933 r. został przez zaproszony przez Rocefellera do Nowego Jorku, aby namalował mural w jego nowo otwartym Rocefeller Center, ten umieścił na nim podobiznę Lenina. Pracę zniszczono, ale jego kopia znajduje się do dzisiaj w Pałacu Sztuk Pięknych w Meksyku.
Po pobycie w Stanach, Diego i Frida zamieszkali w nowym domu w San Angel, ale w osobnych budynkach, które łączył most. Wkrótce po tym rozstali się, gdyż Frida nie wybaczyła mężowi kolejnego romansu, tym razem z jej siostrą.

W 1937 r., najprawdopodobniej dzięki pomocy Diega Rivery, do Meksyku przybył Trocki, ze swoją małżonką Natalią i pasierbem. Musieli ukrywać się przed Stalinem. Za zgodą Fridy zamieszkali w chronionym domu jej rodziców, Casa Azul. Po krótkim romansie z malarką, Trocki razem z rodziną przeprowadził się do pobliskiego domu. Tam w 1940 r. został zastrzelony przez agenta, podającego się za lokaja. 

“Słoń i gołębica”, jak żartobliwie nazywano parę artystów, pobrali się ponownie i byli razem do śmierci Fridy w 1954 r. Rok wcześniej przyjaciółka malarki, Lola Alvarez Bravo, zorganizowała jej pierwszą indywidualną wystawę w Meksyku. Mówiła: „Zdawałam sobie sprawę, że śmierć Fridy jest całkiem blisko, że honory trzeba oddawać ludziom kiedy jeszcze żyją, żeby mogli się nimi cieszyć, a nie kiedy umrą”. Diego przeżył Fridę o trzy lata. W tym czasie zdążył się ożenić i odwiedził Związek Radziecki.

Honorata Zapaśnik

FILM ¨FRIDA¨ “Frida” to amerykańsko-kanadyjsko-meksykański film biograficzny z 2002 roku, w reżyserii Julie Taymor, opowiadający o życiu meksykańskiej malarki Fridy Kahlo (w tej roli zobaczymy słynną meksykańską aktorkę Salme Hayek). Scenariusz został napisany na podstawie książki Haydena Herrery. Ekranizacja zdobyła 6 nominacji do Oskarów i dwie statuetki w kategoriach najlepsza charakteryzacja i muzyka. Soundtrack uhonorowano rónież Złotym Globem.

Muzyka do filmu “Frida” jest klimatycznym połączeniem inspirowanych meksykańskim folklorem kompozycji Goldehthala i oryginalnej muzyki, wykonywanej przez latynoskich artystów. Do udziału w nagraniach zaproszona została osiemdziesięcioletnia, legendarna meksykańska pieśniarka Chavela Vargas (która zresztą doskonale znała Fridę Kahlo), Lila Downs - wielki głos amerykańsko-meksykańskiego pogranicza i sumienie brazylijskiej piosenki, "Bob Dylan Ameryki Południowej" Caetano Veloso. Swój gorący temperament i niemałe zdolności wokalne prezentuje, wykonując z ogniem piosenkę La Bruja, także pomysłodawca oraz producent projektu i zarazem odtwórczyni głównej roli - Salma Hayek.